Bộ Tài chính đề xuất khung pháp lý riêng cho hàng hóa xuất nhập khẩu qua TMĐT

Bộ Tài chính vừa công bố đề xuất xây dựng quy định riêng về quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử, nhằm thích ứng với sự bùng nổ của các giao dịch xuyên biên giới trong bối cảnh thương mại điện tử toàn cầu tăng trưởng nhanh chóng. Đây là động thái được giới chuyên gia đánh giá là cần thiết để vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa tăng cường kiểm soát, chống thất thu ngân sách.

Theo thuonghieucongluan.com.vn, đề xuất này hướng tới việc xây dựng một khung pháp lý chuyên biệt, thay thế các quy định hiện hành vốn được thiết kế cho phương thức thương mại truyền thống. Hiện nay, hàng hóa mua bán qua các sàn giao dịch điện tử xuyên biên giới như Amazon, eBay, Alibaba hay các nền tảng trong nước có tốc độ tăng trưởng ấn tượng, nhưng quy trình hải quan, kiểm tra chuyên ngành và nghĩa vụ thuế vẫn còn nhiều khoảng trống, gây khó khăn cho cả cơ quan quản lý lẫn người bán hàng.

Một trong những điểm mấu chốt của đề xuất là phân loại rõ ràng hàng hóa xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử, bao gồm hàng hóa do doanh nghiệp bán ra, hàng hóa cá nhân gửi qua biên giới, và hàng hóa mua trực tuyến từ nước ngoài. Việc phân loại này sẽ giúp xác định trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng, từ người bán, sàn giao dịch đến đơn vị vận chuyển, từ đó áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp như khai báo hải quan điện tử, áp dụng mức thuế ưu đãi hay kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Đối với các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam, đề xuất này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức. Một mặt, khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp giảm rủi ro pháp lý, tạo niềm tin cho người mua và người bán, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu qua kênh trực tuyến – vốn đang là hướng đi được nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn. Mặt khác, các quy định mới có thể yêu cầu doanh nghiệp phải đầu tư vào hệ thống kế toán, khai báo điện tử và tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm tra nghiêm ngặt hơn, làm tăng chi phí vận hành trong ngắn hạn.

Bối cảnh quốc tế cũng cho thấy xu hướng siết chặt quản lý hàng hóa TMĐT xuyên biên giới đang diễn ra mạnh mẽ. Nhiều quốc gia như Mỹ, EU, Úc đã và đang điều chỉnh chính sách miễn thuế giá trị nhỏ (de minimis), yêu cầu khai báo chi tiết hơn đối với các lô hàng giá trị thấp. Việt Nam nếu không sớm có quy định riêng sẽ khó bắt kịp xu thế, đồng thời có nguy cơ thất thu thuế và khó kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng xâm nhập qua các kênh trực tuyến.

Đề xuất của Bộ Tài chính được kỳ vọng sẽ tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, đồng bộ, giúp Việt Nam tận dụng tối đa lợi ích từ thương mại điện tử xuyên biên giới. Tuy nhiên, để quy định thực sự hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, sự tham gia góp ý của cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia, nhằm đảm bảo tính khả thi và không tạo thêm gánh nặng không cần thiết cho người dân và doanh nghiệp. Các nhà bán hàng trực tuyến cũng cần chủ động cập nhật, nắm bắt các quy định mới để điều chỉnh hoạt động kinh doanh kịp thời, tránh vi phạm pháp luật và tận dụng cơ hội phát triển bền vững.