Luật Hải quan sửa đổi: Bước tiến tới hải quan số và thương mại điện tử xuyên biên giới

Dự thảo Luật Hải quan sửa đổi đang được xây dựng với định hướng hiện đại hóa toàn diện, trong đó hải quan số và thương mại điện tử xuyên biên giới được xác định là hai trụ cột trọng tâm. Theo VOV2.VN, việc sửa đổi luật lần này không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính mà còn tạo hành lang pháp lý vững chắc cho sự bùng nổ của các giao dịch xuyên biên giới trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới đang tăng trưởng nhanh chóng tại Việt Nam, với lượng hàng hóa nhỏ lẻ qua các sàn giao dịch quốc tế ngày càng lớn. Điều này đặt ra thách thức lớn cho cơ quan hải quan trong việc cân bằng giữa tạo thuận lợi thương mại và đảm bảo quản lý nhà nước hiệu quả. Luật Hải quan hiện hành, dù đã được sửa đổi nhiều lần, vẫn còn những khoảng trống pháp lý đối với các mô hình kinh doanh mới, đặc biệt là hàng hóa giá trị thấp nhập khẩu qua đường chuyển phát nhanh.

Một trong những điểm mấu chốt của dự thảo là xây dựng hệ thống hải quan số đồng bộ, cho phép xử lý thông quan tự động và kết nối dữ liệu giữa các bên liên quan. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình hải quan không chỉ giúp giảm thời gian thông quan, chi phí logistics mà còn tăng cường khả năng phân tích rủi ro, chống thất thu ngân sách. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đặc biệt là các seller Việt trên các nền tảng thương mại điện tử quốc tế, điều này hứa hẹn mang lại sự minh bạch và dự đoán được trong quy trình thủ tục.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang hải quan số cũng đặt ra yêu cầu về hạ tầng công nghệ, năng lực đội ngũ cán bộ và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Các chuyên gia cho rằng, để luật thực sự phát huy hiệu quả, cần có lộ trình triển khai rõ ràng, kèm theo các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc số hóa quy trình khai báo. Đồng thời, việc hài hòa hóa các quy định với chuẩn mực quốc tế sẽ giúp Việt Nam tăng cường hợp tác hải quan song phương và đa phương, tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp logistics và vận tải quốc tế, việc sửa đổi luật được kỳ vọng sẽ giảm thiểu tình trạng ùn tắc tại các cửa khẩu, cảng biển và sân bay, đặc biệt trong bối cảnh khối lượng hàng hóa thương mại điện tử tăng đột biến. Các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới, đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu kết nối dữ liệu với cơ quan hải quan. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi ích từ quá trình hiện đại hóa, đồng thời giảm thiểu rủi ro vi phạm pháp luật.

Tóm lại, Luật Hải quan sửa đổi với định hướng hải quan số và thương mại điện tử xuyên biên giới là một bước đi chiến lược, phù hợp với xu thế chuyển đổi số quốc gia. Việc hoàn thiện khung pháp lý này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia mà còn tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và thương mại điện tử. Các bên liên quan cần theo dõi sát sao quá trình xây dựng và ban hành luật để có sự chuẩn bị phù hợp, đảm bảo tuân thủ và tận dụng cơ hội từ những thay đổi này.